शील चारित्र्य की होवे आभा प्रसृत पावनी।
अग्निकुण्ड इसीसे है प्रदीप्त धृत हाथ में।।५।।
त्रिशूल है लिया मातर् दुष्ट संहार हेतु से।
खड्ग देवि लिया है जो सज्जनत्राण बुद्धि से।।६।।
देवीच्या हातात असलेला प्रज्वलित अग्निपात्र (होमकुंड) या गोष्टीची प्रेरणा देतो की, स्त्रियांच्या पवित्र चारित्र्याची कीर्ती जगात सर्वत्र पसरत राहावी. ज्याप्रमाणे अग्नी तपश्चर्येद्वारे प्रकाश प्रदान करतो, त्याचप्रमाणे स्त्रियांनाही तपश्चर्या करावी लागते. अग्नीमध्ये शुद्ध करण्याची आणि प्रकाश देण्याची क्षमता असते; स्त्रियांचे चारित्र्यही अशाच तपश्चर्येने युक्त असावे. याव्यतिरिक्त, अग्निपात्राचे चार कोपरे हे मानवी जीवनातील चार पुरुषार्थांचे—धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष—प्रतीक आहेत. ते आपल्याला जीवनातील चार अवस्थांचीही आठवण करून देतात, ज्या आहेत: ब्रह्मचर्याश्रम, गृहस्थाश्रम, वानप्रस्थाश्रम आणि संन्यासाश्रम.यज्ञकुंडात अर्पण केल्या जाणाऱ्या पवित्र आहुती केवळ पर्यावरणालाच नव्हे, तर आपल्या मनालाही शुद्ध करतात. आहुती देताना 'स्वाहा' हा शब्द उच्चारला जातो, ज्यातून आत्मसमर्पणाची भावना जागृत होते. प्रत्येक आहुतीनंतर 'इदं न मम' (हे माझे नाही) असे म्हटले जाते. यज्ञकुंड 'महिलांना ' (महिला /भक्तांना) या जाणीवेने प्रेरित करतो की, आपल्याकडे जे काही आहे, ते सर्व राष्ट्राचे आहे, स्वतःचे नाही. अग्नीचा नैसर्गिक प्रवास ऊर्ध्वगामी असतो; त्याच्या वर उठणाऱ्या ज्वाळा सेविकांना सदैव उच्च ध्येयांच्या दिशेने प्रयत्नशील राहण्यास आणि स्वतःच्या क्षमतांचा विकास करण्यास प्रोत्साहित करतात.
देवी दुष्टांचा विनाश करण्यासाठी त्रिशूळ आणि सज्जनांचे रक्षण करण्यासाठी तलवार धारण करते. जरी माता ही करुणा आणि वात्सल्याचे मूर्तिमंत रूप असली, तरी ती दुष्टांचा संहार करण्यासाठी आणि सत्पुरुषांचे रक्षण करण्यासाठी शस्त्रेही धारण करते. जेव्हा जेव्हा दुष्टांनी अन्यायकारक कृत्ये केली आहेत, तेव्हा देवीने त्यांचा विनाश करण्यासाठी विविध रूपे धारण केली आहेत; हे तिच्या भक्तांसाठी एक प्रेरणास्थान आहे, जेणेकरून ते स्वतःला सक्षम बनवू शकतील आणि अन्यायाविरुद्ध व चुकीच्या कृत्यांविरुद्ध ठामपणे उभे राहू शकतील.
धन्यवाद 🙏
